زبان و ادبیات

رها یگانه، روزنامه نگار

مصاحبه با آیدین آغداشلو، گرافیست و نقاش معاصر درباره فروغ فرخزاد پیشنهاد احمدرضا احمدی بود. آغداشلو به عنوان یکی از دوستان بسیار نزدیک فروغ فرخزاد و آشنا به وجوه شخصیتی او، گزینه خوبی برای گفتن حرف های تازه در مورد فروغ بود.

به همین خاطر در یکی از غروب های سرد تهران به گفتگو از زنی پرداخت که حضور تاثیر گذاری در جریان ادبی و روشنفکری ایران داشته است. این مصاحبه به مناسبت سالمرگ فروغ فرخزاد انجام شد تا بلکه بتواند دریچه تازه ای به شخصیت و زندگی او بگشاید. اویی که مثل هیچ کس نبود.

گلي ترقي، بدون ترديد يكي از مهم ترين نويسندگان داستان كوتاه است. پرونده كاري او تا به امروز كه حدود سي و چند سال نوشتن را پيش رويمان گذارده است، اغلب شامل داستان هاي كوتاه ماندگاري است كه با مجموعه داستان «من هم چه گوارا هستم» در سال هاي دهه چهل آغاز مي شود. ترقي در اين سه دهه حدود چهار مجموعه داستان منتشر شده در اختيار ما گذاشته است كه دو مجموعه «خاطره هاي پراكنده» و «جايي ديگر» از درخشان ترين آنها به شمار مي آ یند.

پس از ۴۰ سال تلاش پی گیر و خستگی ناپذیر، ۵ جلد از مجموعه آثار عطار با تصحیح و تعلیقات و مقدمه نگاری دکتر محمد رضا شفیعی کدکنی از سوی انتشارات سخن به بازار کتاب عرضه شده است.

از این مجموعه مختار نامه در سال ۷۴ از سوی ناشری دیگر و منطق الطیر از سوی همین ناشر در سال ۸۲ منتشر شد و دو کتاب اسرار نامه و مصیبت نامه نیز در دهه اول اسفند ۸۶ منتشر و هفته جاری ( هفته آخر سال) به بازار کتاب عرضه شده اند.

منصور کوشان

به‌بهانه‌ی چهلمین سال خاموشی‌ی فروغ فرخ‌زاد

به‌ایوان می‌روم و انگشتانم را

شهر تعطيل است به خاطر هواى مسموم، اگر چه قرار نيست زندگى تعطيل شود اما بى اعتنا به زندگى مى شتابيم به سمت مرگ. هوا ديگر بى رنگ و بى بو نيست هم بوى خفگى دارد هم رنگى كمى زرد كمى خاكسترى شبيه خاك گور. آلودگى هوا مسئله دولت است مسئله ما نيست كه سوار ماشين هايمان مى شويم مى آييم داخل شهر بى خيال ترس و مرگ. ملت شجاعى هستيم.مسيرم آشنا است. گاه فكر مى كنم اگر چشم هايم را ببندم باز هم مى توانم برسم به كوى نويسندگان. ۱۰سالى مى شود كه آشناى خانه جواد مجابى و همسرش ناستين هستم. يك جورهايى مى شود گفت طفل ۱۰ساله شان هستم. آقاى مجابى غير از حق استادى، حق پدرى هم به گردنم دارد.انگار همين ديروز بود كه جمعى بوديم جوان، آن وقت ها عينك نمى زدم، موى سفيد هم نداشتم. امروز در هواى خاكسترى تهران آرام تر از گذشته حركت مى كنم. درست سر ساعت به انتظار ورودم نشسته است. مثل هميشه شاد و سبك. در هواى تهران سير نمى كند نفس هايش. دوباره جوان مى شوم. عينكم را برمى دارم، او واضح تر مى شود. در پناه كتابخانه كنار پنجره بزرگ اتاقش كه به باغچه خزانى باز مى شود مى نشينم و گفت وگو آغاز مى شود. بهانه گفت وگو انتشار چند كتاب شعر او مثل: «سال هاى شاعرانه»، «شعر بلند تامل» و اين آخرى «خاطرات ماربى يا» است كه همين ايام درآمده و همه را انتشارات مهر منتشر كرده. در ديدارى، دفتر تازه ترين شعرهايش «ترانه هاى مجوسان» را كه هنوز به ناشرى نسپرده در اختيارم قرار مى دهد. حالا مى توانم بگويم كه بيشتر شعرهايش را خوانده ام. در اين گفت وگو فقط درباره شعر او و ديدگاهش حرف مى زنيم.

روز ۱۶ اکتبر مصادف بود با ۸۰‌مین سالگرد تولد گونتر گراس، چهره‌ای که با خلاقیت پیگیر ادبی و پس از نوشتن ده‌ها رمان، داستان، نمایشنامه و مقاله بی‌تردید بارزترین نویسنده آلمان به شمار می‌رود.

او در میهن خود تنها نویسنده نیست، بلکه با مواضع سیاسی استوار و اصول اخلاقی بی شائبه‌اش یک تنه به قطب فرهنگی نیرومندی در جامعه بدل شده است. برخی عقیده دارند که از زمان توماس مان تا کنون هیچ نویسنده آلمانی در داخل و خارج از کشور نتوانسته به چنین نفوذ و اعتباری دست یابد.