اندیشه و اندیشمندان

اشاره :

ریچارد رورتی، فیلسوف معاصر نوپراگماتیست امریکایی است. اگر چه پرورش فکری وی بیشتر در حوزه فلسفه تحلیلی بوده اما همزمان به فلسفه به اصطلاح قاره‌ای نیز تمایل نشان داده است. از این رو رورتی در کنار توجه به فیلسوفانی چون پیرس، جان دیویی، کواین و ... به فیلسوفان تأثیر‌گذار اروپایی همچون هایدگر و اخلاف وی نیز نظر داشته است. به همین دلیل برخی او را فیلسوف پسامدرن دانسته‌اند و وی را با دریدا مقایسه می‌کنند. اگرچه خود وی این انتساب را نمی‌پذیرد. مهمترین کتاب رورتی «فلسفه و آینه طبیعت» نام دارد. ریچارد رورتی در 8 جون 2007 درگذشت.
...

روشنفكر ما مصلح اجتماعی شد

فرشاد قربانپور

روشنفكری در ایران بحثی پیچیده و یافتن پاسخی در مورد آن بسیار وقت‌گیر و اساسا گیج‌كننده است. این مشكل را باید بر مشكلات دیگر این جریان كه همان خودمحوری و داشتن همه پاسخ‌ها در نزد خود، افزود. گفت‌و‌گوی زیر حاصل برخی پرسش‌ها از جریان روشنفكری در ایران است، كه با دكتر ماشاالله آجودانی رئیس كتابخانه مطالعات ایرانی لندن و استاد سابق دانشگاه اصفهان در میان گذاشتیم.

موضوع گفت‌وگوی ما روشنفكران ایرانی و سیاست بود، اما از آنجا كه نمی‌توان با آجودانی حرف زد اما در مورد تاریخ سخنی نگفت، در این گفت‌وگو موضوع ما به لحاظ تاریخی مورد بررسی قرار گرفته است.

احمد رافت (رم)

ریچارد رورتی، فیلسوف آمریکایی، چند روزی قبل از چشم بستن از جهان در اوایل ماه ژوئن، در یکی از آخرین گفت و گوهایش که روز دوشنبه در روزنامه کوریره دلاسرای ایتالیا انتشار یافت، ملی گرایی را تنها پاد زهر در مقابل اسلام گرایی در ایران دانسته و معتقد است اشراق گرایی اسلامی به زودی در ایران پا خواهد گرفت.

به گفته این فیلسوف فقید  آمریکایی، «نیروهای سکولار ایران چاره ای به جز جستجوی مخرج مشترک های دیگری بر پایه ملی گرایی ندارند.»

ریچارد رورتی به آخرین دیدارش از ایران اشاره می کند و می گوید «فکر می کنم که نظرات من از این جهت برای برخی از روشنفکران ایرانی جالب توجه است که با عقاید یورگن هابرماس همخوانی دارند و بدنبال تایید طرح وی مبنی بر دموکراسی میهن پرستانه هستند.»

شما جوياي نظرم در مورد لشکرکشي به چينشده ايد و اين در حالي است که از ديدگاهِ شما اين لشکرکشي امريشرافتمندانه و زيباست. از سوي ديگر با لطفي که نسبت به من داشته ايد؛ براياحساسم در اين زمينه نيز ارزش قايل شده ايد. بر اساس گفته شما، لشکر کشيِبه چين که تحت بيرق دوگانه ملکه ويکتوريا و امپراتور ناپولئون انجام شدهاست، افتخاري است که ميان انگلستان و فرانسه تقسيم مي گردد و مايل هستيدبدانيد که من تا چه حد قادر به تاييدِ اين پيروزيِ انگليسي- فرانسوي هستم.

مي خواستيد نظرم را بدانيد و آن را درادامه متن خواهيد يافت: در گوشه اي از دنيا يکي از شگفتي هاي جهان قرار گرفته بود؛ اين شگفتي کاختابستاني نام داشت. هنر داراي دو پايه است؛ انديشه که هنر اروپايي را ميسازد و رويا که هنر شرقي را ايجاد مي نمايد، در اين ميان کاخ تابستاني ازجنس هنرِ رويا گونه بود، در حالي که معبد «پارتِنون» ( معبدي بر بلنداي «آکروپوليس» در «آتن»؛ م.) در يونان بر اساس هنرِ انديشمندانه بنا شدهبود. هرآن چه که مي توانست منجر به زايش تصورات و روياهاي مردماني تقريباًفرابشري گردد در آن جا( در کاخ تابستاني؛م.) جمع شده بود. کاخ تابستانيمانند معبد «پارتنون» تنها يک اثر هنري کمياب و منحصر بفرد نبود بلکهتجسمي بي مانند از رويا بود، البته اگر بتوانيم رويا را داراي تجسميبدانيم.

گفتگوی مجله تلاش با ماشاءالله آجودانی

تلاش ـ  آقای آجودانی در آستانة صدمین سال انقلاب مشروطه قرار داریم. انتظار می‌رود به‌ مناسبت بزرگداشت این انقلاب چه در ایران و چه در خارج كشور مراسمی برگزار شده و آثاری به چاپ رسیده و دراختیار علاقمندان قرار گیرند. اما مطمئناً نادرست نخواهد بود اگر بگوئیم؛ تا امروز مهمترین اثری كه به بررسی و توضیح مضمون واقعی آرمانها و اهداف جنبش و انقلاب مشروطه، آنهم با نگاه به سیرتحولی مفهومی آن پرداخته “مشروطه ایرانی” به قلم شماست.