بررسی و نقد کتاب

هسه اهل غرب است

چندان به دور از انتظار نيست، اگر آشنايان با برخى از آثار هرمان هسه، در نخستين نگاه، درونمايه برخى كارهاى او به ويژه «سيذارتا» را ماهيتاً شرقى استنباط كنند و هسه را صرفاً در زمره نويسندگانى در نظر آورند كه از عرفان شرق تاثير زيادى پذيرفته اند. ولى واقعيت اين است كه ترجمه هاى موجود از «دميان» نيز با زياده روى در اينگونه تحليل ها همين برداشت كليشه اى را به ذهن متبادر مى كند. مترجمان به زعم خود برداشت ويژه اى از درونمايه نظرى اين اثر هرمان هسه داشته اند كه اين امر در برخى موارد، ناخواسته خواننده را از درك منظور واقعى نويسنده اثر دور مى سازد. بديهى است كه ارزيابى سطحى ثمرى براى خوانندگان نخواهد داشت، جز آنكه برداشتى كليشه اى و درخور ذوق و درك عوام را رايج سازد و سكه بحث تحليلى را از رواج بيندازند.

مثلاً يكى از مترجمان در مقدمه ترجمه خود از «دميان» ضمن برشمردن آثارى نظير «سيذارتا»، «نرگس و زرين دهن» و «سفر به شرق» در كنار رمان دميان، آورده است: «تمامى اين آثار تفحص و كنكاشى است در ظرايف روح انسان برپايه تفكرى كه زادگاهش شرق است _ يعنى اشراق و درون نگرى كه پيوسته ذهن عارفانه او را به خود مشغول داشته بود» (ص۸) و يا مثلاً در جايى ديگر مى نويسد: «هسه در اكثر داستان هايش ما را به اين نتيجه مى رساند كه همه از يك كل جدا شده ايم و باز به او برمى گرديم و اين گوياى چيزى جز همان انديشه وحدت وجود در عرفان شرق نيست.» (ص۱۰)

گلي ترقي، بدون ترديد يكي از مهم ترين نويسندگان داستان كوتاه است. پرونده كاري او تا به امروز كه حدود سي و چند سال نوشتن را پيش رويمان گذارده است، اغلب شامل داستان هاي كوتاه ماندگاري است كه با مجموعه داستان «من هم چه گوارا هستم» در سال هاي دهه چهل آغاز مي شود. ترقي در اين سه دهه حدود چهار مجموعه داستان منتشر شده در اختيار ما گذاشته است كه دو مجموعه «خاطره هاي پراكنده» و «جايي ديگر» از درخشان ترين آنها به شمار مي آ یند.

پس از ۴۰ سال تلاش پی گیر و خستگی ناپذیر، ۵ جلد از مجموعه آثار عطار با تصحیح و تعلیقات و مقدمه نگاری دکتر محمد رضا شفیعی کدکنی از سوی انتشارات سخن به بازار کتاب عرضه شده است.

از این مجموعه مختار نامه در سال ۷۴ از سوی ناشری دیگر و منطق الطیر از سوی همین ناشر در سال ۸۲ منتشر شد و دو کتاب اسرار نامه و مصیبت نامه نیز در دهه اول اسفند ۸۶ منتشر و هفته جاری ( هفته آخر سال) به بازار کتاب عرضه شده اند.

سیروس علی نژاد

افسانه ها به مفهوم داستان های دروغینی که سر هم شده اند تا مردمان را سرگرم کنند، نیستند. تجلیات زندگی اجتماعی اند که در هر دوره ای به شکلی بروز می کنند و شکل مناسب و دلخواه زمانه را به خود می گیرند تا واقعیات اجتماعی را انعکاس دهند.

از این رو، افسانه ها اگرچه در طول زمان و بر اثر تحولات اجتماعی تغییر شکل می دهند اما جوهر و جان آنها بر جای می ماند. بی تردید امروز دیگر کسی به شکل مجنون عاشق نمی شود و سر به صحرا نمی گذارد، اما اطراف ما پر از مجنون و مجنونیت است.

 حامد هاتف

اسطوره به طور کلي و عام، نوعي دانايي است. البته دانايي و معرفتي که چارچوب هاي تجربي و نظري محدودي دارد؛ اما به هر حال نوعي از دانايي است. بشر متولد مي شود و در صبحدم تاريخ با نگاهي که به هستي دارد، در پي دانايي و دغدغه معرفتي خود از هستي، واقعيت و حقيقت تصويري ارائه مي کند که نام اين رويکرد، اسطوره است؛ نگاه انساني که سعي دارد هستي، واقعيت، زندگي و تمام وجود را براي خود در چارچوب و قالبي تصويري توجيه کند. به دنبال چنين تحليلي است که اساساً مطالعه اسطوره و اسطوره پژوهي معنا مي يابد. کتاب «درآمدي بر اسطوره ها و نمادهاي ايران و هند در عهد باستان»، تاليف دکتر ابوالقاسم دادور و الهام منصوري را که انتشارات دانشگاه الزهرا آن را در سال گذشته منتشر کرده است، مي توان کتابي آموزشي براي غيرمتخصصان در حوزه اسطوره شناسي دانست که به بازخواني آن مي پردازيم.

اسدالله شفایی

ماه گذشته "هزار خورشید رو" دومین رمان خالد حسینی، نویسنده اثر پرفروش "کاغذپران باز" یا "بادبادک باز" به بازار کتاب در اروپا و آمریکا راه یافت.

هزار خورشیدرو (A Thousand Splendid Suns) داستان رنج و بدبختی و عقده های فروخورده زنان افغانستان است و تصویری از عشق و سرگذشت غم انگیز دو زن با دو خاستگاه اجتماعی که روزگار آنها را در فضای مشترکی به هم پیوند داده است.

این رمان چهار سال پس از کاغذپران باز (The Kite Runner) منتشر می شود؛ اثری که در سال انتشار در 2003 عنوان پرفروش ترین رمان را از آن خود کرد. رمان نخست خالد حسینی تاکنون به چندین زبان دنیا، از جمله فارسی، ترجمه شده و 8 میلیون نسخه از آن در بیش از سی کشور به فروش رفته است. قرار است تا پایان سال جاری میلادی فیلمی نیز براساس این رمان، ساخته یکی از شرکتهای وابسته به هالیوود، وارد بازار سینما شود.

ماشاءاللهآجودانییکی از جزیره های پراکندۀ پریشان ایران است.