پلیس ترکیه چندین نفر از جمله دو تن از فرماندهان عالیرتبه بازنشسته ارتش را به ظن دست داشتن در توطئه کودتای نظامی علیه دولت این کشور بازداشت کرده است.

با اعلام بازداشت شماری از مخالفان دولت ترکیه، روز چهارشنبه، 2 ژوئیه (12 تیرماه)، فرمانده نیروی زمینی این کشور، که پس از فرمانده ستاد مشترک ارتش عالیرتبه ترین مقام نظامی این کشور محسوب می شود، از مردم خواست تا آرامش خود را حفظ کنند.

روز سه شنبه گزارش شد که پلیس ترکیه در پی تحقیقاتی طولانی، دو ژنرال بازنشسته ارتش و بیست و یک نفر دیگر را به ظن توطئه برای سرنگونی دولت غیرنظامی این کشور بازداشت کرده است.

دو ژنرال بازداشت شده بارها دولت رجب طیب اردوغان، نخست وزیر را به تلاش برای وارد ساختن دین به سیاست و نابود کردن نظام سیاسی سکولار در این کشور متهم کرده و به شدت مورد انتقاد قرار داده بودند.

ژنرال بازنشسته سنر اویگور، یکی از این دو ژنرال بازداشتی، ریاست یک سازمان افراطی حمایت از نظام سکولار ترکیه را برعهده دارد و در سازماندهی تظاهرات مخالفان حزب توسعه و عدالت در سال گذشته فعالیت داشت.

در حالیکه افکار عمومی در ترکیه برای نظامیان این کشور اعتبار و احترام خاصی قائل است، یکی از ناظران گفته است که بازداشت های اخیر تمامی قشرهای جامعه این کشور را تکان داده است.

بازداشت های روز سه شنبه، که یکی از روزنامه های ترکیه از آن با عنوان "سونامی بازداشت ها" نام برده، ظاهرا در پی حدود یک سال تحقیقات پلیس پیرامون برنامه ریزی برای سرنگونی دولت کنونی ترکیه صورت گرفته است.

به گفته منابع پلیس ترکیه، در جریان این تحقیقات مقادیری نارنجک و مواد منفجره در شهر استانبول کشف شده است.

تا کنون تعدادی از بازداشت شدگان رسما به تحریک به قیام مسلحانه علیه دولت قانونی ترکیه متهم شده اند.

اتهام علیه حزب حاکم

در عین حال، برخی از منتقدان دولت آقای اردوغان وی را متهم کرده اند که به بهانه وجود توطئه سرنگونی دولت، برنامه ای هماهنگ را برای سرکوب منتقدان به اجرا گذاشته است.

بازداشت های روز سه شنبه در حالی گزارش شد که دادگاه قانون اساسی ترکیه رسیدگی به دادخواست دادستان کل این کشور علیه حزب حاکم عدالت و توسعه را آغاز می کرد.

دادستان ترکیه حزب عدالت و توسعه، به رهبری آقای اردوغان را به مخالفت با قانون اساسی و نظام سکولار ترکیه متهم کرده و خواستار انحلال این حزب شده است.

برخی از ناظران گفته اند که با توجه به اینکه حزب عدالت و توسعه در انتخابات اخیر ترکیه از حمایت گسترده رای دهندگان برخوردار شد، انحلال این حزب می تواند باعث بروز یک بحران سیاسی شود و ممکن است به اعتبار نظام سیاسی ترکیه به عنوان یک نظام دموکراتیک خدشه وارد آورد.

در عین حال، بخش قابل توجهی از جامعه ترکیه، که از حمایت ارتش نیز برخوردار است، نسبت به هرگونه تلاشی برای تضعیف نظام سکولار این کشور، که آن را میراث کمال آتاتورک می داند، به شدت حساس است.

همچنین، نظامیان ترکیه همواره خود را مدافعان نظام سیاسی و امنیت و ثبات این کشور می دانند و از زمان تاسیس جمهوری ترکیه در مواردی برای حفظ این نظام علیه دولت های غیر نظامی وارد عمل شده اند.

از جمله، در سال 1960، ارتش به دلیل آنچه که بی کفایتی دولت غیرنظامی وقت می دانست، دست به کودتا زد و در سال 1980 نیز، برای خاتمه دادن به بحران ناشی از درگیری ملیگرایان و چیگرایان افراطی، دولت را سرنگون کرد و اداره کشور را در دست گرفت.

در هر دو مورد، ارتش پس از کوتاه مدتی، زمام امور را به دولت های غیرنظامی سپرد هرچند همواره نفوذ خود در صحنه سیاسی را حفظ کرده و از آن برای تامین نظرات خود بهره برده است.

در سال 1997، ارتش ترکیه با ارسال یادداشتی برای نجم الدین اربکان، نخست وزیر و رهبر حزب اسلامگرای رفاه، دولت را به گرایش های دینی در امور سیاسی متهم کرد و خواستار استعفای نخست وزیر شد و آقای اربکان نیز به این خواست نظامیان گردن نهاد.

بی بی سی - چهارشنبه 02 ژوئيه 2008 - 12 تیر 1387