ایسنا: دكتر اميد فرخزاد،استاد ايراني دانشگاه «هاروارد» با همكاري يكي از استادان دانشگاه MIT آمريكا باابداع نوعي نانوبمب ضد سرطاني هوشمند به روشي جديد براي درمان سرطان دست يافته كهضمن نابودي موثر و هدفمند سلول‌هاي سرطاني‏‏‏ عوارض روش‌هاي متداول شيمي درماني رانيز در پي نخواهد داشت.

به گزارش ایسنا،اين گروه پژوهشي به سرپرستي اميدفرخزاد و رابرت لانگر در مرکز همکاري مشترک مؤسسه فن‌آوري ماساچوست(MIT) و دانشگاههاروارد براي مطالعه در زمينه کاربردهاي آينده فن‌آوري‌نانو در سرطان با اضافه کردنيک ذرة کوانتومي و يک آپتامر RNA به داروي ضد سرطاني «دوکسوروبيسين» يک نانوذرةچندمنظوره را طراحي کرده‌اند که نه تنها در درمان سرطان کارايي دارد؛ بلکه، موجبمي‌شود تا بتوانيم از تومورهاي شيمي‌درماني‌شده نيز عکس‌برداري كنيم.

نتايج اين مطالعه در قالب مقاله‌اي درتازه‌ترين شماره مجله علمي Nano Letters منتشر شده است.

دكتر فرخزاد، استاد ايراني دانشگاه‌ «هاروارد» كه با همكاري استاد سابقش «استاد رابرت لنگر» در دانشگاه MIT (موسسهفن‌آوري ماساچوست) اين تحقيقات را رهبري مي‌كنند، چندي پيش از انتشار اين مقاله درگفت‌و‌گو با ايسنا با اشاره به اين كه اين طرح در حال حاضر در زمينه درمان سرطانپروستات دنبال مي‌شود، تاكيد كرد: در اين روش براي انتقال دارو به سلول‌هاي سرطانياز كره‌هايي به ابعاد حدود 150 نانومتر ــ كه حدود 500 تاي آنها قطري در حدود عرضيك تار مو دارند ــ استفاده مي‌شود. اين ريزكره‌ها كه ساختاري شبيه توپ فوتبالدارند با كنار هم قرار دادن چندين مولكول مختلف به وسيله يك پايه پليمري ايجادشده‌اند كه هر يك از اين مولكول‌ها وظيفه خاصي بر عهده دارند.

به گفته اين پژوهشگر ايراني، عملكرداختصاصي و هوشمندانه ريزكره‌ها باعث مي‌شود سلول‌هاي سالم در معرض دارو قرار نگيرندو در نتيجه عوارض شيمي درماني در اين روش وجود ندارد.

دكتر فرخزاد در عين حال تصريح كرد كه مزيتاين روش صرفا حذف عوارض شيمي درماني نيست بلكه آزمايش‌هاي انجام شده روي مدل‌هايحيواني نشان مي‌دهد كه اين روش كه طي آن دارو به صورت كاملا هدفمند و طي چند هفتهآزاد مي‌شود مي‌تواند به نحو كاملا موثري سرطان را نابود كند.

به گزارش ايسنا، پژوهشگران در اين طرح،ابتدا يک ذرة کوانتومي را در پوششي از جنس آپتامر RNA قرار دادند تا اين مجموعهبتواند آنتي‌ژن سطحي اختصاصي پروستات(PMSA) را شناسايي كند و اتصال محکمي با آنبرقرار کند، سپس داروي ضد سرطاني «دوکسوروبيسين» را به اين مجموعه اضافه کردند. ايندارو نيز خود را در ساختار پرپيچ و تاب آپتامر RNA جاي مي‌دهد؛ البته محققان نشانداده‌اند که اين جاي‌گيري و تداخل دوکسوروبيسين، هيچ اثري بر فعاليت آپتامر وتوانايي اتصال آن به PMSA ندارد.

يکي از ويژگي‌هاي شناخته‌شده ذراتکوانتومي، توانايي تابش نور در محدودة مشخص رنگي است. در اين مطالعه به‌ عنواننمونه، محققان از يک ذرة کوانتومي با توانايي تابش نور در محدودة 470 تا 530نانومتر استفاده کردند. دوکسوروبيسين نيز جدا از خاصيت ضد سرطاني خود به نحو مؤثرينور آبي را جذب مي‌كند ـ که حداکثر اين جذب در طول موج 480 نانومتر قرار دارد ـ سپسنور را در محدودة سبز تا نارنجي طيف مرئي(460 تا 520 نانومتر) منتشر مي‌كند. اين درحالي است که هنگامي ذره کوانتومي و مولکول «دوکسوروبيسين» به‌عنوان نمونه در اينمجموعه کنار هم قرار مي‌گيرند، فعاليت نوري اين دو با هم تداخل كرده، به ميزانزيادي هر گونه تابش نور از ديگري را مهار مي‌كند.

در واقع هنگامي که محققان مجموعة ذرةکوانتومي و آپتامر RNA و دوکسوروبيسين را در معرض سلول‌هاي سرطاني پروستاتبيان‌کنندة PMSA قرار دادند، در اثر بروز پديدة مذكور، آنان تنها قادر به تشخيصحداقلي از نور بودند. اگر چه 90 دقيقه بعد، محققان سيگنال‌هاي نوري واضحي را هم ازذرة کوانتومي و هم از مولکول دوکسوروبيسين دريافت کردند که اين خود نشانگر آن استکه مولکول دوکسوروبيسين از داخل اين مجموعه به درون سلول‌هاي سرطاني آزاد شده‌است.

به گفته استاد ايراني دانشگاه «هاروارد»،پيش‌بيني مي‌شود، طي سه، چهار سال آينده يا نهايتا تا هشت سال ديگر اين تكنيك بهمرحله كاربرد برسد.